Sinabi ni Batangas 1st District Rep. Leandro Leviste na mas may impluwensya si dating Department of Public Works and Highways (DPWH) Undersecretary Maria Catalina Cabral sa badyet ng ahensya kaysa sa House Speaker.

Sa kanyang panayam sa "Straight Talks" ng Daily Tribune, na ipinalabas isang araw bago naiulat na matagpuang patay si Cabral, tinanong si Leviste tungkol sa papel ng dating undersecretary sa umano'y mga anomalya sa mga proyektong imprastraktura ng DPWH.

"Mas may impluwensya siya sa badyet ng DPWH kaysa sa speaker ng Kamara," sabi ni Leviste.

Binanggit ni Leviste na si Cabral ay nagsilbing Undersecretary for Planning, na nagbibigay sa kanya ng responsibilidad sa paghahanda ng badyet ng DPWH. Idinagdag niya na siya ang "nag-imbento" ng sistema para sa mga alokasyon — ang mga halagang natatanggap ng bawat distrito ng kongreso taun-taon, na may karagdagang pondong ibinibigay sa itaas.

Sa isang ulat ng Philippine Center for Investigative Journalism (PCIJ), ang mga alokasyon ay tinukoy bilang mga pondong ibinibigay ng DPWH sa mga distrito ng kongreso. Sinabi ni Leviste na ang sistema ay idinisenyo upang hatiin ang mga alokasyon "para sa kongresista at para sa pamumuno ng mga insertioner." Inilarawan ng PCIJ ang mga allocable bilang isang bagong anyo ng pork barrel dahil sa kanilang discretionary at politically motivated na katangian.

Tinalakay din ni Leviste ang mga anomalya sa proyektong non-allocable. Aniya, ang ilang maliliit na distrito ay nakatanggap ng mas malalaking badyet kaysa sa mas malalaking distrito, at ang mga badyet ay maaaring lumago pa depende sa mga kontratista at mga pondo na non-allocable.

"Hindi ito batay sa populasyon dahil may maliliit na distrito na may mas malalaking badyet kaysa sa malalaking distrito na may mas maliliit na badyet," aniya. "Kung ang isang distrito ay may maraming kontratista, mas malaki ang kanilang badyet; sa mga non-allocable, mas lalo pa itong tumataas."

Binanggit niya ang kanyang sariling distrito, na nakatanggap ng pinakamalaking badyet ng DPWH sa Rehiyon IV-A noong 2025, na nagkakahalaga ng P1 bilyon para sa proteksyon ng slope sa isang barangay na kakaunti ang populasyon sa pribadong ari-arian.

Sinabi ni Leviste na pinayagan ng sistema ang DPWH na unahin ang mga kapaki-pakinabang na proyekto kaysa sa mga kinakailangan, na binanggit ang mga kamakailang anomalya sa mga proyektong flood control, rock netting, at proteksyon ng slope.

“Hinahanap ng DPWH ang mga proyektong pinakamakukuha ng kita, kaysa sa mga proyektong pinakakailangan. Kaya naman ang proyektong ito na nagkakahalaga ng P1 bilyon para sa proteksyon ng dalisdis ay maaaring apat hanggang limang beses na mas mahal,” aniya. “At isa itong napakaepektibong paraan para makakolekta ng mga kickback, kaysa sa pagkakaroon ng maraming maliliit na proyekto.”

Kasunod ng pagkamatay ni Cabral, binanggit siya ng mga ahensyang nag-iimbestiga sa mga proyektong flood control, kabilang ang Office of the Ombudsman at ang Independent Commission for Infrastructure, bilang isang mahalagang tauhan sa pag-unawa sa mga umano'y anomalya dahil sa kanyang kaalaman sa mga indibidwal na sangkot.