Inihain ni Senadora Loren Legarda ang Senate Bill No. 2255, o Keeping Incomes Tax-relieved and Augmented (KITA) Act, na nag-aamyenda sa National Internal Revenue Code of 1997 upang itaas ang exemptions, alisin ang hindi makatarungang buwis sa kita ng karaniwang manggagawa, at panatilihing nakaayon ang take-home pay sa tumataas na gastusin sa pamumuhay.

“Ang mas malaking kinikita ng isang manggagawa ay dapat lang na mapunta sa kanya at sa kanyang pamilya at hindi kakainin lamang ng buwis. Ang bawat overtime pay, bonus, at iba pang dagdag-kita ay bunga ng sipag at sakripisyo, dapat lamang itong maging dagdag sa hapag-kainan, pambayad sa matrikula, o pambili ng gamot, hindi dagdag na pasanin,” diin ni Legarda.

Ayon sa datos ng Philippine Statistics Authority, bumaba sa 6.4% ang headline inflation noong Hunyo mula sa 6.8% noong Mayo, ngunit nanatiling nasa 4.8% ang average para sa unang kalahati ng taon—mas mataas pa rin sa target na 2 hanggang 4% ng pamahalaan. Binalaan ng World Bank na ang oil price shock dulot ng digmaan sa Gitnang Silangan ay direktang banta sa badyet ng mga pamilya, tinatayang maaaring magpababa ng nominal household incomes ng hanggang 3.3%.

Pinakamalaking apektado ang mga empleyadong may takdang buwanang sahod. Sa ilalim ng kasalukuyang batas, kahit ang overtime, holiday pay, at night shift differential ng mga kumikita malapit sa minimum wage ay nabubuwisan pa rin, kahit ito ang madalas na pantustos sa kakulangan ng pamilya. Tatanggalin ng KITA Act ang buwis na ito, at gagawing tax-free ang dagdag na kita mula sa overtime, holiday work, at iba pa, upang ang dagdag na oras ng trabaho ay tunay na dagdag na kita at hindi bawas dahil sa buwis.

“Walang saysay ang dagdag-sahod kung nauubos din ito sa patuloy na pagtaas ng presyo at sa hindi makatarungang buwis. Kailangan nating tingnan ang buong larawan, mula sa pasahod hanggang sa bulsa ng bawat pamilyang Pilipino,” ani Legarda.

Pangunahing probisyon ng KITA Act

Ang KITA Act ay naglalayong magbigay ng malaking kaginhawaan sa mga manggagawang Pilipino sa pamamagitan ng pagtaas ng annual income tax exemption threshold sa ₱400,000 (o hanggang ₱33,000 na kita kada buwan) at pagpapalaki ng tax-free bonus ceiling sa ₱150,000 para sa 13th month pay at iba pang year-end bonuses. Bukod dito, tatanggalin din ang buwis sa mga service charge, overtime, holiday, night-shift differential, at hazard pay sa service industry, habang gagawing ganap na tax-free ang honoraria at allowances ng mga election poll workers gaya ng mga guro at boluntaryo upang makuha nila nang buo ang kanilang pinagpaguran.

“Hindi dapat paulit-ulit na naghihintay ang mga manggagawa sa mabagal na proseso ng paggawa ng batas bago maiangkop ang buwis sa pagtaas ng presyo. Dapat awtomatikong napapanatili ang tunay na halaga ng kanilang kinikita. Kapag tumataas ang presyo ng mga bilihin, dapat sumasabay ang mga tax exemption at income brackets upang mapangalagaan ang purchasing power ng bawat pamilyang Pilipino,” saad niLegarda.

Binigyang-diin ni Legarda na ang automatic indexation ay magpapalakas sa pagiging responsive at matibay ng tax system, upang hindi tahimik na tumaas ang pasaning buwis ng mga manggagawa o unti-unting mawala ang naibigay na ginhawa.

Kasama rin sa panukala ang pagbabago sa fringe benefit taxation, mula sa flat 35% rate tungo sa progressive brackets, exemption sa employer-paid insurance premiums, at pagbaba ng buwis sa life at health insurance premiums mula 12% VAT tungo sa 2%. Para sa micro-enterprises, tataas ang VAT-exempt threshold mula Php 3 milyon tungo sa Php 4 milyon, may 50% karagdagang deduction sa labor expenses, at exemption sa withholding tax obligations. Ang mga establisyementong nagbibigay ng diskwento sa senior citizens, PWDs, at solo parents ay maaaring i-claim ito bilang direct tax credits.

Kasama rin ang administratibong ginhawa gaya ng extension ng tax filing deadlines tuwing may kalamidad, mas pinasimpleng registration requirements, at pagtanggal ng TIN requirement para sa mga miyembro ng kooperatiba na may exemptions.

Ang KITA Act ay nakabatay sa mga nauna nang batas na isinulong ni Legarda gaya ng Republic Act No. 12316, ang Fuel Tax Relief Act, na nagbibigay kapangyarihan sa pamahalaan na suspindihin ang excise taxes sa produktong petrolyo tuwing may price spikes, gayundin ang mga panukalang Differentiated VAT Rates Act, Murang Bilihin at Serbisyong Medikal Act, at pagtanggal ng VAT sa singil sa kuryente.

Itinuring ni Legarda na ang KITA Act ay parehong repormang panlipunan at pang-ekonomiya, binigyang-diin na matagal nang nagsisilbing haligi ng bansa ang mga manggagawang Pilipino sa gitna ng mga pagsubok.

“Hindi dapat pasanin ng ordinaryong Pilipino ang epekto ng krisis. Tungkulin ng pamahalaan na protektahan ang halaga ng bawat kinikita ng manggagawa at tiyaking mas marami ang naiuuwing kita para sa pagkain, edukasyon, kalusugan, at iba pang pangangailangan ng pamilya,” pagtatapos ni Legarda.

May ilang panukalang reporma sa buwis na inihain sa Senado na nagbibigay-diin sa take-home income ng mga Pilipino. Ang KITA Act ni Senadora Legarda ay nagbibigay ng natatanging proteksyon sa pamamagitan ng awtomatikong pag-aayos ng income tax brackets kada limang taon batay sa implasyon, upang mapanatili ang tunay na halaga ng kita ng mga manggagawa