Iyan ang nakakaintriga at nakakagulat na tanong ng isang senador sa imbestigasyon ng pagkakaroon ng ilang mga banyaga ng pasaporte ng Pilipinas at maging ng birth certificate na pawang hindi peke. Binibili na ba ang pasaporte at Filipino citizenship?

Hindi peke ang mga nasabing papeles dahil mismong Department of Foreign Affairs at Philippine Statistics Office ang nag-isyu ng mga ito. 

Simple lang ang sagot sa tanong. Makakakuha ng pasaporte ang isang Pilipino sa halagang P950 hanggang P1,200, ayon sa website ng DFA. Ang birth certificate naman ay makukuha sa halagang P365, ayon sa website ng PSA. May ilang mga gastusin bago ang nabanggit na bayarin ngunit hindi aabutin ng P3,000, kaya murang-murang ang Filipino citizenship.

Ang hindi lang malinaw ay magkano ang ibinayad na suhol o pampadulas ng banyagang tulad ng Vietnamese na si Nguyen sa mga taong gumawa ng kanyang pasaporte ng Pilipinas kahit siya’s isang mamamayan ng Vietnam batay sa kanyang tunay na pasaporte. 

Hindi rin malinaw kung magkano ang ibinayad ng mga banyagang may birth certificate na gawa dito sa Pilipinas at nagpapakilala sa kanila na sila’y ipinanganak sa bansa at mga mamamayang Pilipino kahit hindi nakapagsasalita ng Pilipino. 

Sakaling malaman ng mga imbestigador ang bagay na ito at mapanagot ang mga nasa likod ng anomalya at korapsyon, kailanga ring tanggalin lahat ng banyaga sa talaan ng mga nakakuuha ng pasaporte at sertipiko ng kapanganakan, upang malinis ang record ng DFA at PSA. 

Kailangan ring magkaroon ng malawakang paghahanap sa lahat ng banyagang may hawak ng pasaporte at sertipiko na nasa pangalan nila upang mabawi ang mga ito at maparusahan ang mga kumuha nito sa pagpapanggap na sila’y mamamayang Pilipino. 

Talamak na ang bentahan ng pasaporte at birth certificate dahil nagagawa na ito online kaya hindi mapapansin kung banyaga ang aplikante ng pasaporte o birth certificate. Maging ang paggamit ng mga ito sa pagkuha ng iba pang mga benepisyo ay nagagawa na online kaya hindi malayong nakikinabang rin ang mga banyaga sa mga serbisyo publiko na para lamang sana sa mga mamamayan.

Kaya dapat na matigil ang mga nag-aalok ng pag-aayos ng mga birth certificate at pasaporte sa social media o ng mga fixer upang matigil na ang ganitong modus.