Leviste, binili ang dating bahay ni Rizal sa Germany

Nakuha ni Batangas 1st District Representative Leandro Leviste ang isang bahay sa Wilhelmsfeld, Germany, kung saan nanirahan ang pambansang bayani na si Jose Rizal habang tinatrabaho ang ilang bahagi ng kanyang nobelang Noli Me Tangere.

Kinumpirma ni Leviste ang pagbili sa isang post sa social media sa Filipino, kung saan sinabi ng bilyonaryong mambabatas at negosyante na nais niyang “mapanatili ang bahay at maitaguyod ang kasaysayan ng Pilipinas.”

Hindi isiniwalat ang presyo

Hindi inihayag ng anak ni Senador Loren Legarda sa DAILY TRIBUNE kung magkano ang kanyang binayad para sa ari-arian.

Ang bahay, na matatagpuan sa maliit na baryo ng Wilhelmsfeld, ay kung saan nanatili si Rizal noong 1886 bilang panauhin ni Pastor Karl Ullmer, ang Protestanteng vicar ng baryo.

Nanirahan si Rizal sa Germany noong 1886 at 1887. Nag-aral siya ng ophthalmology sa Heidelberg, kung saan ipinagpatuloy niya ang pagsusulat ng nobela.

Ayon sa mga historyador, isinulat ang nobela sa iba't ibang lungsod sa Europa mula 1884 hanggang 1886, kabilang ang Madrid, Paris, Heidelberg, at Berlin.

Sa biography na The First Filipino: A Biography of José Rizal ni Leon Ma. Guerrero — na nanalo ng unang gantimpala sa Rizal Biography Contest noong 1961 — binanggit ang Wilhelmsfeld sa Kabanata IX, A Novelist’s Diagnosis.

Pagbabawal sa Noli at El Fili

Sinasabi ng mga biographers na ang tahimik na kapaligiran sa Wilhelmsfeld at ang mga intelektwal na talakayan doon ang nakatulong kay Rizal na higit pang pagandahin ang Noli Me Tangere, ang una sa kanyang dalawang nobela.

Ang pangalawa nyang nobela na El Filibusterismo, ay inilathala noong 1891. Parehong ipinagbawal ng mga Kastila ang dalawang nobela at itinuturing na nag-ambag sa pagharap ni Rizal sa firing squad noong 1896.

Ayon sa mga historyador, natapos naman ni Rizal ang huling manuscript ng Noli Me Tangere sa Berlin, kung saan nanirahan siya sa Jägerstraße 71 sa sentro ng lungsod.

Sa huling bahagi ng 1886, doon nya tinapos ang mga akda bago ayusin ang publikasyon nito noong 1887 sa tulong pinansyal ng kaibigan niyang si Maximo Viola.

Ang bahay sa Berlin ay nananatiling nakatayo hanggang ngayon at may commemorative plaque bilang pag-alala sa pananatili ni Rizal doon. Sa opisyal na pagbisita sa Germany noong Marso 2024, binisita ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang lugar bilang pagpupugay sa pambansang bayani.

Nananatiling maayos din ang iba pang lugar na may kaugnayan kay Rizal sa Germany.

Sa Heidelberg, kung saan nag-aral si Rizal ng ophthalmology sa ilalim ng mga German doctor, nananatiling umiiral ang dating University Eye Clinic sa Bergheimer Straße kung saan siya nag-aral at nagtrabaho.

Sa kanyang post, ibinahagi ni Leviste ang larawan kasama si Dr. Franz Hack Ullmer, apo ni Pastor Ullmer; mga kinatawan ng Protestant Church na may-ari ng bahay; si Dr. Tobias Dangel, mayor ng Wilhelmsfeld; at si Herbert Ehses, Germany chapter commander ng Knights of Rizal.

Ang pagbili ay naganap kasabay ng mga kontrobersiya na kinasangkutan ni Leviste nitong mga nakaraang buwan, kabilang ang kanyang pahayag tungkol sa diumano’y irregularidad sa mga flood control projects ng gobyerno at ang pagbebenta ng malaking bahagi ng kanyang kumpanya sa renewable energy.