BAGUIO CITY — Isinusulong ng isang grupong nakatuon sa Indigenous knowledge ang isang preventive at community-based na lapit sa mga programang pangkalusugan, na pinagsasama ang tradisyunal na paraan ng panggagamot sa halip na umasa lamang sa hospital-centered at curative na modelo.

Ayon kay Sixto Talastas, Health Work Stream focal person ng Philippine Indigenous Knowledge, Philippines Inc. (PIKP), madalas nagiging dependent ang mga komunidad sa mahal at imported na Western medicines at medical technology na hindi naman naaabot ng marami.

Sa paglulunsad ng aklat na Kasiyana: A Glimpse of Indigenous Healing in the Cordillera, ipinaliwanag ni Talastas na ang salitang “Kasiyana,” isang Kankanaey term na nangangahulugang magiging maayos ang lahat, ay sumasalamin sa pilosopiya ng pangangalagang nakaugat sa lokal na kaalaman at karanasan ng komunidad.

Aniya, sa pamamagitan ng pagpapalakas ng mga umiiral na estruktura tulad ng barangay at aktibong paglahok ng mga residente sa health planning, mas nagiging inklusibo ang sistema at mas natutugunan ang mga sosyo-politikal na salik na nakaaapekto sa kalusugan ng komunidad.

Dagdag pa ni Talastas, makatutulong ang pagsasanib ng indigenous healing practices at modern, science-based curative methods upang makabuo ng mas balanseng healthcare approach. Gayunman, nananatiling hamon ang pananaw na ang tradisyunal na panggagamot ay “makaluma” o hindi siyentipiko, isang bias na aniya’y nag-ugat pa sa kolonyal na impluwensiya.

Ayon sa PIKP, napatunayan na ang bisa ng indigenous healing sa loob ng maraming henerasyon at maaari itong magsilbing complementary treatment sa mainstream healthcare system. Upang mapanatili ito, iminungkahi ng grupo ang pagsasama ng indigenous health at wellness sa mga kurikulum sa edukasyon at ang pagbabahagi ng kaalaman sa pamamagitan ng modernong plataporma gaya ng social media.

Binigyang-diin ni Talastas ang kahalagahan ng pananaliksik upang maidokumento ang siyentipikong batayan ng mga tradisyunal na praktis at matiyak na ang benepisyo ay babalik sa mga komunidad na pinagmulan ng kaalaman. Para sa mga tagasuporta ng adbokasiya, ang pagbibigay-puwang sa indigenous healing kasabay ng modernong medisina ay susi sa mas holistic at sustainable na sistema ng kalusugan sa rehiyon.