Nilinaw ng Department of Health (DoH) Secretary na si Ted Herbosa nitong Miyerkules, 07 January 2026, na hindi na maaaring gumamit ng pondo ng gobyerno ang mga pulitiko para suportahan ang personal na “guarantee letters” para sa bayarin sa ospital, alinsunod sa mga bagong probisyon laban sa patronage sa 2026 national budget.

Ito ay tugon sa matagal nang isyu na ang Medical Assistance for Indigent and Financially Incapacitated Patients (MAIFIP) program ay nagagamit umano ng ilang opisyal para sa pansariling interes sa politika.

Sa ilalim ng 2026 General Appropriations Act, mahigpit nang ipinagbabawal ang direktang pakikilahok ng mga public official sa pamamahagi ng financial assistance.

Ayon kay Herbosa, maaari pa ring lumapit ang mga mamamayan sa kanilang mga halal na opisyal para humingi ng tulong, ngunit kung magbibigay ng pangako sa pamamagitan ng guarantee letter, dapat manggaling ito sa sariling pera ng opisyal at hindi sa pondo ng Department of Health.

“Kailangan ba ng guarantee letter mula sa kanila para makakuha ng tulong? Hindi,” ani Herbosa. “Diretso na sila sa Department of Health. Kapag kuwalipikado at may pondo, tutulungan namin sila.”

Kasalukuyang gumagawa ang DoH ng mga bagong implementing rules upang umayon sa 2026 budget. Inaasahang matatapos ang mga panuntunang ito sa kalagitnaan ng Pebrero. Hanggang sa panahong iyon, mananatiling umiiral ang mga patakaran mula 2025.

Sa ilalim ng “zero-balance billing” policy ng ahensya, hindi na kailangang magbayad ang mga indigent patient na naka-confine sa basic ward ng mga DoH-run hospital para sa serbisyo, gamot, at professional fees.

Dagdag pa ni Herbosa, naglaan ang DoH ng P1 billion upang palawakin ang programang ito sa mas maraming ospital ng local government units, partikular sa mga probinsya tulad ng Sarangani, Laguna, at Aklan.

“Puwedeng mag-guarantee ang senador, pero siya ang magbabayad,” ani Herbosa. “Hindi ito puwedeng manggaling sa GAA. Kapag nag-guarantee siya, hahanapan niya ng pera iyon.”

Pinabulaanan din ni Herbosa ang mga kumakalat na tsismis tungkol sa umano’y pagpapalit sa kanya, at sinabing patuloy siyang nagsisilbi sa ilalim ng tiwala ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. upang mapabuti ang pambansang sistema ng kalusugan.