Taon-taon nalang malaki ang kakulangan sa mga silid-aralan o classroom bunsod ng lumalaki na ring bilang ng mga mag-aaral at sa pagkasira ng mga ito dulot ng mga kalamidad tulad ng bagyo at lindol.

Pero hindi dapat tumitigil ang ating pamahalaan sa pagpapatayo ng mga karagdagang school building, at kinakailangan dito ang mabilisang aksyon nang sa ganon hindi nagsisiksikan ang ating mga mag-aaral sa iisang klasrum.

Pero nakakagulat na makita kung paano hindi wasto ang paggamit ng pondo ng gobyerno sa pagpapagawa ng mga karagdagang silid-aralan.

Ayon sa mga ulat, inamin ni Education Secretary Sonny Angara ang kakulangan ng pondo para tugunan ang kakulangan ng mga silid-aralan sa buong bansa—isang seryosong isyu na ilang dekada nang nagpapahirap sa bansa.

Ngunit sa gitna ng problemang ito, naging kontrobersyal ang paggamit ni Bise Presidente at dating Education Secretary Sara Duterte ng confidential funds. Kaya’t ang tanong: Tinututukan ba ng gobyerno ang edukasyon o saksing tayo sa malaking kapabayaan sa pamamahala ng pondo?

Inaasahan ng publiko na bawat sentimong inilalaan para sa edukasyon ay gagamitin nang tama at may pananagutan. Ngunit ang alokasyon ni VP Duterte ng confidential funds para sa DepEd ay nagdulot ng malaking katanungan, lalo na’t hindi pa nalulutas ang masalimuot na krisis ng kakulangan sa silid-aralan.

Matapos sundan ang mga pagdinig na isinagawa ng House of Representatives Committee on Good Government and Public Accountability, lumitaw ang tanong sa isip ng marami: Bakit kailangan ng DepEd ng confidential funds? Ang paggamit ng confidential funds ng DepEd ay labis na kaduda-duda. Karaniwang ang ganitong mga pondo ay inilaan sa mga ahensyang may direktang papel sa pambansang seguridad, gaya ng militar, pulisya, at intelligence services. Bilang isang institusyon na nakatutok sa edukasyon, hindi kabilang dito ang DepEd, kaya’t naging kakaiba ang kahilingan nitong magkaroon ng confidential funds.

Nasa gitna ng kontrobersyang ito ang malinaw na pagkakaiba sa pagitan ng kawalan ng kakayahan ng DepEd na pondohan ang pagtatayo ng mga silid-aralan at ang kahandaang maglaan ng pondo para sa mga hindi malinaw na layunin.

Ayon kay DepEd Secretary Sonny Angara, masikip na ang budget ng departamento, at wala nang sapat na pondo para sa kinakailangang mga silid-aralan. Paano, kung gayon, mapapaliwanag ng DepEd ang paglalaan ng pondo sa isang confidential fund na hindi direktang tumutugon sa mga agarang pangangailangan ng sistema ng edukasyon?

Ang paggamit ni VP Duterte ng confidential funds ay nagpapakita ng mali at magulong prayoridad. Ang gobyerno ay dapat tumutok sa pagpapagawa ng mga silid-aralan, pagpapahusay ng pagsasanay ng mga guro, at pagtiyak na may sapat na mga materyales sa pag-aaral ang mga estudyante. Sa halip, ang mga pondo ay napupunta sa isang itim na hukay ng hindi maipaliwanag na paggasta. Ito ay isang malaking kapabayaan sa mga Pilipino, lalo na sa milyun-milyong estudyante na ang kinabukasan ay nalalagay sa alanganin dahil sa mismong institusyong dapat sana’y nagtataas sa kanila.