Palaging magkakaroon ng mundo ng pagkakaiba sa pagitan ng makatotohanang pag-uulat o pamamahayag at instant na pagbibigay-kasiyahan sa impormasyon sa pamamagitan ng social media, isang kaibahan na nagha-highlight sa halaga ng mainstream media, partikular na ang pag-print.

Sa pagdiriwang ng ika-50 anibersaryo ng Samahan ng mga Publisher ng Pilipinas Inc. (PAPI), nanawagan si Pangulong Ferdinand R. Marcos Jr. sa mga mamamahayag na itaguyod ang integridad habang naghahanap ng mga paraan upang maiulat ang katotohanan sa pagdating ng makabagong teknolohiya.

Ang kumbinasyon ng lahat ng mga smartphone at internet ay nagresulta sa isang rebolusyon ng impormasyon na sa una ay kinatatakutan na maging sanhi ng pagkamatay ng tradisyonal na media, pangunahin ang mga pahayagan, dahil sa pagkaluma.

Ang mga tagapagbigay ng nilalaman ng panahon ng impormasyon ay itinuring na palitan ang mga mamamahayag ng mga lumang kasanayan, lalo na sa pagdating ng artificial intelligence (AI) kung saan ang pagsulat ay napakahusay para maging totoo habang nawawala ang ugnayan ng tao.

Ang pagtaas ng paggamit ng AI sa social media at iba pang mga conduit ng impormasyon sa pamamagitan ng World Wide Web ay higit na magpapabawas sa kredibilidad ng mabilis na impormasyon na walang pag-verify at, mas malala pa, ay minamanipula upang paboran ang mga partisan na interes.

Sinabi ni Marcos sa kanyang talumpati na ang pamamahayag ay naging mas may kaugnayan sa panahong ito at ngayon ay isang “pangangailangan para sa isang may kaalaman at empowered na mamamayan na gumawa ng wasto, matalino, mahusay na kaalaman na mga desisyon tungkol sa kanilang mga pinuno, tungkol sa kanilang sitwasyon, tungkol sa kanilang kalagayan.”

Sinabi niya na ang kanyang administrasyon ay nagbabahagi ng parehong mga adhikain gaya ng media sa pakikipaglaban sa maling impormasyon, kung isasaalang-alang na ang mga social media platform ay naging “bagong larangan ng digmaan” sa pagitan ng peke at katotohanang balita.

Tama ang sinabi ng Pangulo sa kanyang pagtatasa na “ang walang humpay na panggigipit ng digital age ay nagdagdag ng mga layer ng pagiging kumplikado sa pagtiyak ng kalayaan sa pamamahayag.”

Ang pagkasuklam sa mga kapangyarihan na para sa papel ng mga mamamahayag sa pagtataguyod ng malayang pananalita at pagtatanggal ng mga pagmamalabis ay makikita sa kawalan ng kakayahan ng Kongreso na ipasa ang Freedom of Information Act na naka-archive sa loob ng mahigit tatlong dekada.

Ang pagdekriminal ng libelo at pagdiin sa Kongreso na ipasa ang batas ng FoI ay magiging pamana ni Marcos sa pamamahayag ng Pilipinas — na isa sa pinakamasigla sa buong mundo.