Inakusahan ng gobyerno ng Pilipinas nitong Lunes ang mga barkong Tsino ng pagbangga at pagsira sa mga bangka nito sa South China Sea.

“Ang mga barko ng People’s Liberation Army-Navy, China Coast Guard (CCG) at Chinese Maritime Militia ay nagsagaw ng mapanganib na maniobra, pati na ang pagbangga at paghatak,” sabi ng national task force on the West Philippine Sea sa isang pahayag.

“Ang kanilang mga aksyon ay naglagay sa panganib sa buhay ng aming mga tauhan at nasira ang aming mga bangka.”

Nangyari ang pambabangga sa may Ikalawang Thomas Shoal na dumagdag sa bilang ng mga komprontasyon sa pagitan ng mga barko ng Tsina at Pilipinas nitong mga nakaraang buwan.

Ang mga ito ay madalas na naganap sa panahon ng mga misyon ng muling pagsuplay ng Pilipinas sa isang garison ng mga tropang Pilipino sa isang nabahurang barko ng navy, ang Sierra Madre, na naglalayong igiit ang pag-angkin ng Maynila sa bahura.

Ang shoal ay nasa 200 kilometro mula sa kanlurang isla ng Palawan sa Pilipinas at higit sa 1,000 kilometro mula sa pinakamalapit na pangunahing lupain ng Tsina, ang isla ng Hainan.

Sinabi ng CCG noong unang bahagi ng Lunes na ang isang barko ng Pilipinas sa lugar ay “binalewala ang maraming babala mula sa panig ng Tsino” at na sila ay “nagsagawa ng mga hakbang sa pagkontrol” laban dito “alinsunod sa batas.”

Ito ay “lumapit sa... sasakyang-dagat ng Tsina sa hindi propesyonal na paraan, na nagresulta sa isang banggaan,” sabi ng Beijing.

Ang Kalihim ng Depensa ng Pilipinas na si Gilberto C. Teodoro ay nanumpa na ipagtatanggol ang soberanya ng kanyang bansa, na nagsasabing ang “mapanganib at walang ingat na pag-uugali ng Tsina sa West Philippine Sea ay lalabanan.”

“Dapat ngayon ay malinaw sa internasyonal na komunidad na ang mga aksyon ng China ay ang tunay na mga hadlang sa kapayapaan at katatagan sa South China Sea,” dagdag niya.

Ang pahayag ng gobyerno ng Pilipinas ay hindi tinukoy kung aling mga bangka ang nabangga at ang lawak ng pinsala.

Ang Estados Unidos, isang kaalyado ng Maynila, ay nagpahayag ng pagkabahala sa mga aksyon ng Tsina.

Sinabi ng ambassador ng Estados Unidos sa Pilipinas na si MaryKay Carlson sa isang post sa social media na “kinondena ng Washington” ang “agresibong mapanganib na mga maniobra ng China na nagdulot ng pinsala sa katawan, nasira ang mga sasakyang pandagat ng Pilipinas, at humadlang sa mga legal na operasyong pandagat.”

Ang tagapagsalita ng National Security Council na si John Kirby ay nagsabi sa mga mamamahayag sa Washington na ang pag-uugali ng Tsina ay “nakapukaw” at maaaring magdulot ng mas malalaking salungatan.

“Ito ay walang ingat at hindi kailangan, at maaari itong humantong sa mga hindi pagkakaunawaan at maling kalkulasyon na maaaring humantong sa isang bagay na mas malaki at mas marahas,” sabi ni Kirby.

Samantala, tinawag ng isang tagapagsalita ng Departamento ng Estado ang mga aksyon na “escalatory” at binanggit na ang isang kasunduan sa depensa ng Estados Unidos at Pilipinas ay kinabibilangan ng “armadong atake” sa Coast Guard nito “kahit saan sa South China Sea.”

Tinuligsa din ng France at Japan ang mga aksyon ng Tsina.

Ipinahayag ng embahador ng Hapon na si Endo Kazuya ang “matinding pag-aalala ng kanyang bansa sa paulit-ulit na mapanganib at agresibong aksyon” ng CCG.

Sinabi ng embahador ng Pransya na si Marie Fontanel sa isang post sa social media na “tinututulan namin ang anumang pagbabanta o paggamit ng puwersa na salungat sa internasyonal na batas.”