‘Nadulas’ lang?

Hindi na natin siguro maikakaila ngayon na ang matinding bangayan nitong nakaraan sa pagitan ng Pilipinas at China ay nagiging mitsa na nang mas delikadong yugto sa relasyon ng dalawang bansa.

Sa ganang amin, mukhang nawala na yung pormahan ng maayos na diplomasya na dapat nagpapatakbo sa ugnayan ng mga estado.

Kasi naman, kapag ang isang dayuhang kinatawan ay hayagang nagyabang na madali silang pwedeng manalo sa giyera gamit ang pilit at lakas ng militar, lumalampas na siya sa pagiging diplomat at nagiging prangkang pambu-bully na lamang.

Hindi natin puwedeng sabihin na "nadulas lang" o "na-misinterpret" ang ganitong pahayag; isa itong direktang pananakot para sindakin ang ating bansa habang ipinaglalaban natin ang ating mga karapatan sa West Philippine Sea.

Natural, kapag may mga ganitong insidente, may magagalit sa panig ng ating pamahalaan at tama lang naman din na kondenahin ng ating mga mambabatas ang “pambabastos” sa ating bansa.

May mga nagtulak pa nga na ideklarang persona non grata ang embahador.

Pero kahit may mga ganito na, ipinapakita rin nito ang hirap ng sitwasyon para sa pamahalaan: Paano ba tayo aalma sa pambu-bully nang hindi naman nauuwi sa tuluyang pagpapatalsik sa mga natitirang linya ng komunikasyon?

Kahit may mga nag-iingat na baka masira ang dayalogo sa pagitan ng dalawang bansa sa padalos-dalos naman na pagpapatalsik, ang istilo ng "wolf warrior" diplomacy ng China ay nangangailangan ng matatag, direkta at nagkakaisang tugon.

Ang pagtikom ng bibig sa harap ng hayagang pananakot ay parang pag-aaya na lang din sa mas marami pang panghihimasok.

Pero may malaking pananggalang din ang Pilipinas: Ang 2016 arbitral award at ang desisyong ito ang nagbigay sa atin ng matibay na basehan sa ating mga karapatan.

Kaya para sa amin, hindi dapat puro pabalat-bungang galit ang gagawin, kailangan rin na gamitin ng pamahalaan ang ating legal na paninindigan para humingi ng suporta sa ibang bansa, at ipakita na sa modernong panahon, hindi na nadadaan sa panginginig at pananakot ng malakas na militar ang mga isyu sa karagatan.

Bukod dito, pinapaalala sa atin ng insidenteng ito kung gaano kadelikado ang kapayapaan sa ating rehiyon.

Ang pambansang seguridad ay hindi lang basta pagbili ng mga kagamitang pandigma; konektado rin ito sa dangal ng ating lahi.

Kapag sinisikap ng mga dayuhang opisyal na takutin ang mga Pilipino, sinusubukan nila ang tibay ng ating loob bilang isang bansang dumaan na sa iba't ibang pagsubok. Kailangang magkaisa ang ating mga lider at huwag hayaang magkawatak-watak dahil lang sa pulitika.

Sa huli, ang tamang diplomasya ay nangangailangan ng pakikipag-usap pero kasabay nito ay ang matinding pagtatanggol sa ating soberanya.

Hindi ibig sabihin na nakikipag-dayalogo tayo ay puwede na tayong yurakan.

Habang umiinit ang isyu sa West Philippine Sea, kailangang tumayo ang Pilipinas sa ibabaw ng katotohanan at batas.

At sa huli, dapat nating patunayan sa mundo na ang pantay-pantay na karapatan ng mga bansa ay hindi basta-basta natitibag ng anumang pananakot.