Banta ng mpox

Isang araw pagkatapos ideklara ng World Health Organization (WHO) ang isang pampublikong emerhensiya sa kalusugan ng internasyonal na pag-aalala, isang kaso ng mas bagong strain ng mpox ang iniulat ng Sweden, ang unang bansang gumawa nito sa labas ng Africa.

Ang deklarasyon ng pandaigdigang emerhensiyang pangkalusugan ng WHO “ay nangangahulugan na ang partikular na virus na ito at ang mga sakit na dulot nito ay umabot na sa isang antas na ngayon ay nasa mas mataas na rate kaysa sa nararapat, at ito ay nagsisimulang kumalat palabas ng Central Africa, na nangangahulugang na kailangan nating hawakan ito at subukang hawakan ito.”

Ang mabilis na pagtaas ng isang mas bago, tila mas malubhang strain ng monkeypox (mpox) sa Africa na nagdulot ng pagsiklab sa Democratic Republic of the Congo (DRC) at natukoy din sa mga kalapit na bansa na hindi pa nag-ulat ng mga kaso ng mpox dati ay nag-udyok sa Idedeklara ng WHO sa Agosto 14 ang isang pandaigdigang emerhensiyang pangkalusugan o, mas partikular, isang emerhensiyang pampublikong kalusugan ng internasyonal na pag-aalala (PHEIC).

Isang araw matapos ideklara ng WHO ang PHEIC, isang kaso ng mas bagong strain ng mpox ang iniulat ng Sweden, ang unang bansang gumawa nito sa labas ng Africa.

“Umaasa ako na matagal na naming nalampasan ang ideya na ang isang bagay na nangyayari sa isang lugar na malayo ay hindi makakaapekto sa amin,” sabi ng epidemiologist ng Unibersidad ng California na si Anne Rimoin na nagtrabaho sa paglaganap ng mpox sa DRC mula noong 2002. “Ang isang impeksiyon kahit saan ay potensyal na isang impeksiyon sa lahat ng dako, at nakita namin ito nang maraming beses.”

Ang mga alalahanin ni Rimoin ay binanggit ni Thomas Duszynski, epidemiology education director sa Fairbanks School of Public Health ng Indiana University, na nagsabi sa US media na ang deklarasyon ng WHO ng isang PHEIC “ay nangangahulugan na ang partikular na virus na ito at ang mga sakit na dulot nito ay umabot na sa antas na ngayon ay nasa isang mas mataas na rate kaysa sa nararapat, at nagsisimula itong kumawala sa DRC, na nangangahulugang kailangan nating hawakan ito at subukang pigilan ito.”

Ang kasalukuyang pagsiklab ng mpox sa DRC ay nakakaalarma sa mga epidemiologist dahil ang ebidensya ay nagpapahiwatig na ang viral strain na kumakalat sa Central Africa ay tila mas nakamamatay kaysa sa strain na humantong sa global mpox outbreak noong 2022 na mula noon ay nahawahan ng mahigit 95,000 katao at pumatay ng halos 200.

Sinabi ni Duszynski na hindi tulad ng mpox noong 2022 outbreak, ang kasalukuyang isa ay iba dahil may kasama itong clade (strain) na pinangalanang clade lb na mas mabilis na kumakalat at may mas mataas na mortality rate.

Ang unang kaso ng mpox sa tao ay naitala sa DRC noong 1970. Noong 2022, kumalat ito sa buong mundo, kabilang ang Pilipinas. Ang unang kaso na nakita rito ay kinasasangkutan ng isang 31-taong-gulang na Pilipino na dumating mula sa ibang bansa noong 19 Hulyo 2022. Napag-alamang naglakbay siya sa mga bansang may mga dokumentadong kaso ng mpox.